Eisen voor deelname aan het SPECTROS onderzoek
Het onderzoek is afgerond
Zowel het OBS als SPECTROS onderzoek zijn afgerond. Deelname is helaas niet meer mogelijk. Op deze pagina leest u aan welke eisen deelnemers aan het SPECTROS onderzoek moesten voldoen, zoals die in de informatiebrief van het onderzoek staan. Het is het antwoord op de vraag uit onze
veelgestelde vragen: aan welke eisen moet ik voldoen om te kunnen deelnemen aan het onderzoek? Wat het onderzoek zelf inhoudt, leest u op de pagina
Het onderzoek (SPECTROS).
Over welk onderzoek gaat het?
SPECTROS staat voor Spectroscopie in OCD tijdens symptoomprovocatie. De officiële titel van de studie is: De invloed van symptoomprovocatie op glutamaat in obsessieve-compulsieve stoornis – een functional magnetic resonance spectroscopy studie. Met een MRI scanner wordt gemeten hoe de concentratie van twee signaalstoffen in de hersenen, glutamaat en GABA, verandert terwijl u plaatjes bekijkt. Het onderzoek wordt uitgevoerd door het VU medisch centrum (VUmc), afdeling Anatomie en Neurowetenschappen, en het Academisch Medisch Centrum (AMC), afdeling neuroradiologie. De medisch ethische toetsingscommissie METc VUmc heeft het onderzoek goedgekeurd. In het overzicht van medisch-wetenschappelijke onderzoeken op toetsingonline.nl staat het onderzoek onder nummer NL59569.029.16. Voor het onderzoek worden in totaal 60 personen gezocht: 30 personen met OCD en 30 personen zonder OCD, de controlegroep.
Wanneer kunt u meedoen als deelnemer met OCD?
- U heeft een obsessieve-compulsieve stoornis (OCD; dwangstoornis)
- U bent tussen de 18 en 70 jaar oud
- U heeft nooit het bewustzijn verloren als gevolg van een hoofdtrauma
- U kunt veilig een MRI hersenscan ondergaan (zie de eisen voor de hersenscan hieronder)
In deze studie onderzoeken we geen behandeling. Er worden dan ook geen wijzigingen in uw medicatie of andere behandelingen aangebracht. Sommige medicijnen kunnen echter invloed hebben op de concentratie van de signaalstoffen die wij willen meten. Deelnemers die dit soort medicijnen gebruiken, bijvoorbeeld antidepressiva, kunnen wel deelnemen, mits er tenminste 4 tot 6 weken geen verandering is geweest in de dosering van de medicatie. De exacte duur is afhankelijk van het medicijn en kan worden overlegd met de onderzoekers. Daarom vragen wij u ook toestemming om in uw medisch dossier te kijken naar het medicatiegebruik dat voor het onderzoek van belang is.
Wanneer kunt u als controle deelnemer meedoen?
- U bent tussen de 18 en 70 jaar oud
- U heeft geen obsessieve-compulsieve stoornis (of een andere psychische aandoening)
- U gebruikt op dit moment (of heeft in het verleden) geen psychotrope medicatie (gebruikt)
- U heeft nooit het bewustzijn verloren als gevolg van een hoofdtrauma
Controle deelnemers zijn nodig om de metingen bij mensen met OCD te kunnen vergelijken met dezelfde metingen bij mensen zonder OCD. Voor hen is het onderzoek korter: het afnemen van de testjes en het invullen van de vragenlijsten duurt ongeveer twee uur in plaats van drie uur. Ook voor controle deelnemers gelden de eisen voor de hersenscan hieronder.
Eisen voor de MRI hersenscan (voor alle deelnemers)
Een MRI scanner werkt met een magnetisch veld en is niet schadelijk. De scans stellen u niet bloot aan straling, zoals bij röntgenfoto’s. Omdat de MRI scanner in wezen een grote magneet is, gelden er wel enkele strikte eisen. U kunt niet meedoen als:
- u metaal in of op het lichaam heeft, bijvoorbeeld sieraden, een pacemaker, een implantaat, een kunstgewricht of een systeem voor diepe hersenstimulatie; metaal kan in de scanner losschieten of opwarmen
- u last heeft van claustrofobie (angst voor kleine ruimtes)
- u zwanger bent of mogelijk zwanger bent
Vóór deelname wordt u op deze punten gescreend.
Wat vragen wij van u vóór de hersenscan?
Om de meting van de signaalstoffen in de hersenen niet te verstoren vragen wij u:
- gedurende minstens 24 uur vóór de hersenscan geen alcohol meer te nuttigen
- minstens twee uur vóór de scan geen nicotine (sigaretten, sigaren, e-smoker etc.) meer te gebruiken
- minstens twee uur vóór de scan geen cafeïne (koffie, thee, cola, energiedrank etc.) meer te gebruiken
- ons te laten weten of u gelijktijdig ook nog aan een ander medisch-wetenschappelijk onderzoek meedoet
Voor de meeste scans hoeft u niets te doen, behalve goed stil te blijven liggen. Tijdens één van de scans bekijkt u plaatjes: neutrale plaatjes en plaatjes waarvoor mensen met OCD gevoelig zouden kunnen zijn, zoals een vies toilet, afval of ongeordende objecten (bijvoorbeeld boeken op een bureau). Het hersenscan onderzoek duurt ongeveer 1 uur.
Uw toestemming en het informeren van uw huisarts
Meedoen is vrijwillig. Om mee te doen is wel uw schriftelijke toestemming nodig. Voordat u beslist, krijgt u een informatiebrief met uitleg over wat het onderzoek inhoudt; u kunt de onderzoeker om uitleg vragen en er met uw partner, vrienden of familie over praten. Een week nadat u de brief ontvangt, nemen wij contact met u op om het onderzoek te bespreken en uw vragen te beantwoorden. Pas als u voldoende bedenktijd heeft gehad, wordt u gevraagd uw deelname schriftelijk te bevestigen op het toestemmingsformulier. Zowel uzelf als de onderzoeker ontvangen daarvan een getekende versie.
Voor deelname hebben wij ook de naam en woonplaats van uw huisarts nodig. Er is een kleine kans dat de hersenscan aanwijzingen oplevert dat u een hersenbeschadiging heeft. In dat geval sturen wij uw scan door naar een radioloog die de vondst controleert. Als die bevestigt dat medisch behandelen noodzakelijk is, geeft de onderzoeker deze informatie door aan uw huisarts. Bent u hier niet mee akkoord, dan kunt u niet deelnemen aan het onderzoek. Houd er wel rekening mee dat de laborant of onderzoeker niet alle vormen van hersenbeschadiging kan ontdekken, en dat niet alle hersenbeschadigingen op een MRI scan te zien zijn.
Hoe lang duurt deelname en wat is de vergoeding?
Deelname aan het SPECTROS onderzoek duurt in totaal ongeveer vier uur:
- vragenlijsten en een vijftal testen om uw denkvermogen (cognitie) te meten: ongeveer drie uur, voor controle deelnemers twee uur. De vragenlijsten gaan over de ernst van uw symptomen van OCD, maar ook over uw stemming, medicatiegebruik, behandelingshistorie en slaap. Een deel ervan kunt u al thuis invullen, op papier of online
- het hersenscan onderzoek: ongeveer 1 uur
Voor deelname krijgt u een vergoeding van € 50,- in de vorm van VVV bonnen. Tevens krijgt u een vergoeding voor uw reiskosten (inclusief parkeerkosten). Doet u gelijktijdig mee aan het OBS onderzoek (‘Identificatie van reproduceerbare hersenkenmerken van obsessieve-compulsieve profielen’, geregistreerd onder NL61982.029.17), dan zijn alle vragenlijsten en neuropsychologische taken al bij u afgenomen in die studie. Het SPECTROS onderzoek duurt dan korter en de vergoeding bedraagt € 30,-. De gemaakte reiskosten worden in beide gevallen vergoed.
Aan beide onderzoeken tegelijk deelnemen
Deelnemers konden ook aan beide onderzoeken tegelijk meedoen. Het psychiatrisch onderzoek en de computertaakjes komen in beide onderzoeken voor een groot deel overeen. Wie eerst meedeed aan de OBS studie bij het VU medisch centrum, hoefde voor de SPECTROS studie alleen nog voor de MRI scan langs te komen bij het Spinoza Centre for Neuroimaging. Let wel op: de eisen verschillen per onderzoek. Voor het OBS onderzoek geldt onder meer een leeftijd tussen de 18 en 50 jaar en geen gebruik van psychotrope medicatie; die eisen vindt u op
deze pagina.
Stoppen met het onderzoek
U beslist zelf of u meedoet. Als u besluit niet mee te doen, hoeft u verder niets te doen en hoeft u niets te tekenen. Als u wel meedoet, kunt u zich altijd bedenken en toch stoppen, ook tijdens het onderzoek. U hoeft niet te zeggen waarom u stopt. Niet deelnemen of stoppen met deelnemen heeft geen enkel gevolg voor eventuele behandelingen die u in VUmc, AMC of elders krijgt. Uw deelname stopt verder als alle metingen afgerond zijn, als de onderzoeker het beter voor u vindt om te stoppen om medische redenen, of als de overheid of de medisch ethische toetsingscommissie besluit om het onderzoek te stoppen.
Wat gebeurt er met uw gegevens?
Om uw privacy te beschermen krijgen uw gegevens een code. Uw naam en andere gegevens die u direct kunnen identificeren worden daarbij weggelaten. De sleutel van de code blijft veilig opgeborgen in de onderzoeksinstelling, en ook in rapporten en publicaties over het onderzoek zijn de gegevens niet tot u te herleiden. De gecodeerde gegevens worden 15 jaar na afronding van het onderzoek bewaard op de onderzoekslocatie en daarna geanonimiseerd nog 35 jaar. Voor iedereen die meedoet heeft het VU medisch centrum een verzekering afgesloten; die dekt schade door deelname aan het onderzoek, tijdens het onderzoek of binnen vier jaar na het einde ervan. Hoe wij via deze website met uw persoonsgegevens omgaan, leest u in onze
privacyverklaring.
Voor uitgebreide informatie verwijzen wij u naar onze
informatiebrief (versie 3, 29-8-2019). Daarin vindt u ook de gegevens van de onafhankelijk arts, bij wie u terecht kunt voor onafhankelijk advies over meedoen aan dit onderzoek.
Om deze te kunnen openen heeft u
Adobe Reader nodig. Mocht u de bestanden niet kunnen openen, dan kunnen wij u de informatie ook op papier toesturen.